- Parochie Echt - https://www.parochieecht.nl -

31e zo dh jaar C – Alle bomen om ons heen …    

31e zo dh jaar C – Alle bomen om ons heen …            Echt/St.Joost, 3-11-19
Alle bomen om ons heen zitten vol Zacheüssen,
mensen die zoekend zijn en nieuwsgierig,
maar die tegelijk ook afstand en overzicht willen houden,
schrijft de grote theoloog Thomáš Halík.

Dat vreemde mengsel van nieuwsgierigheid en verwachting,
interesse en schuchterheid,
en soms zelfs van schuldgevoel en ‘ongepastheid’
houdt hen verscholen in de bladeren van de vijgenboom.

Jezus sprak Zacheüs aan bij zijn naam,
moedigde hem aan uit zijn schuilplaats te komen.
Hij verraste hem door bij hem in huis te willen komen
ook al zou dat onmiddellijk laster en kritiek kunnen uitlokken.

Er is nergens opgetekend dat Zacheüs ooit tot Jezus’ leerlingen ging behoren.
Wel weten wij dat hij besloot zijn leven te veranderen
en dat zijn huis redding ten deel viel.

Zijn wij in onze tijd in staat om de Zacheüssen van nu aan te spreken?

De enige die in staat is om Zacheüs aan te spreken is iemand
voor wie mensen die zich tussen de takken van een vijgenboom verbergen
niet raar of vreemd zijn,
iemand die niet op hen neerkijkt en die om hen geeft,
iemand die kan ingaan op wat zich afspeelt in hun hoofden en harten.

Maar belangrijk is daarbij ook ons taalgebruik.
Thomáš Halík noemt het volgende voorbeeld:

Op de muur van een Praagse metrostation had iemand geschreven:
“Jezus is het antwoord”.
Iemand anders had als rake aanvulling erbij geschreven:
“En wat was de vraag?”.

Antwoorden zonder vragen zijn “christelijke waarheden”
die ons als omgehakte, inmiddels dode bomen worden voorgelegd.

Geloofsgesprekken mogen niet gevoerd worden
alsof het om een probleem gaat dat opgelost moet worden.
In het geloof gaat het niet om problemen, maar om een mysterie.

Iedereen moet zich steeds weer voor ogen houden,
dat wij het over een mysterie hebben als wij over geloofszaken spreken.

En misschien moeten wij inderdaad vaker over ons taalgebruik nadenken.
Sommige woorden zijn versleten door veelvuldig en gemakkelijk gebruik,
andere woorden worden niet meer begrepen,
weer andere roepen associaties op die niet in hun bedoeling liggen.

Ik was afgelopen week met jongeren van 16 jaar op studiereis naar Auschwitz.
Daarbij heb ik dat ook gemerkt.
Zij kennen niet meer alle uitdrukkingen
die voor ons van de oudere generatie nog vanzelfsprekend zijn.
Maar omgekeerd geldt dit ook.
Ik kon ook heel wat leren over hun leefwereld en hun nieuwe uitdrukkingen.

De Bijbel doet ons voor hoe wij dit kunnen aanpakken.
De Bijbel leidt ons namelijk niet met behulp van definities naar de waarheid
(hoe belangrijk die bepaalde situaties ook kunnen zijn),
maar juist via verhalen, grote en kleine drama’s.

En de Bijbelse verhalen begrijpen we het beste
door in deze verhalen te stappen,
door in deze drama’s betrokken te raken
zoals ons vandaag het verhaal van Zacheüs oproept
om op de Zacheüssen in onze tijd te letten.
 

Vrije samenvatting van hoofdstuk 1 in Thomáš Halík, Geduld met God.
Twijfel als brug tussen geloven en niet-geloven,
Zoetermeer: Boekencentrum 2016⁶.

Halík ontving voor dit werk de Europese prijs voor het beste theologische boek 2011.