Alle parochianen worden uitgenodigd voor de jaarlijkse clustermis, dit jaar op maandag 14-1 om 19.00 uur in Koningsbosch !

4e zo dh jaar B – De kwade intelligentie achter alles 

4e zo dh jaar B – De kwade intelligentie achter alles     Echt/St.Joost, 28-1-18

Zoals u weet, ben ik eind vorig jaar met de stichting
“Jongeren ontmoeten Edith Stein Echt” in Auschwitz-Birkenau geweest.
Het was de tweede keer dat ik in dit immens grote concentratiekamp
ben geweest, waar zich de meest onvoorstelbare dingen hebben afgespeeld.

Het zijn indrukken en beelden die beklijven, die je nooit meer vergeet.
Dat geldt ook voor de 15 jongeren, die hun diepe ervaringen
op een grote ouderavond indrukwekkend hebben verwoord.

Telkens weer stelde zich mij in Auschwitz de vraag:
Als je nadenkt over de vernietigingsmachinerie,
over de immense logistiek erachter, 
hoe is het mogelijk geweest, dat zo veel mensen
aan dit onbeschrijfelijke onrecht en kwaad meededen?

En dan bedoel ik niet alleen de echte moordenaars,
maar ook de grote groep mensen die bv. bang was en wegkeek
en daardoor het onrecht zijn gang liet gaan.

Of de mensen die weliswaar nooit een Jood hebben aangeraakt,
maar wel van hun deportatie profiteerden,
omdat ze hun woning of de winkel konden overnemen.

Of de mensen die “alleen maar” administratief meewerkten,
maar die wel op die manier de machinerie des doods draaiende hielden.

Hoe is dat mogelijk geweest dat al die tandwieltjes zo perfect in elkaar pasten?
Hoe langer ik erover nadenk, hoe meer raak ik ervan overtuigd,
dat achter de machinerie des doods een kwade intelligentie zat,
die meer was dan de som van alle afzonderlijke daden.

Hoe meer ik erover nadenk, raak ik ervan overtuigd dat Auschwitz
en de vele andere massamisdaden in deze wereld niet te verklaren zijn
zonder het bestaan van de kwade intelligentie die wij de Duivel noemen.

Natuurlijk wil ik daarmee geen enkel onrecht van een mens goedpraten,
want uiteindelijk blijft elke mens persoonlijk verantwoordelijk voor zijn daden.

Maar het bestaan van de Duivel, van die kwade bovenmenselijke intelligentie,
geeft wel een verklaring voor de onbegrijpelijke coördinatie
van alle afzonderlijke kwade daden.

Trouwens, in het huidige evangelie ziet men de Duivel eveneens
op de achtergrond aan het werk.

De evangelist Marcus beschrijft het openbare optreden van Jezus
dan ook op twee niveaus.

Op menselijk vlak: Jezus die optreedt als leraar in de synagoge,
terwijl de luisteraars enthousiast raken.

En op kosmisch vlak: Jezus die de strijd aangaat
met zijn grootste tegenstander, de Duivel, die een mens in zijn macht heeft.

Jezus blijkt gelukkig altijd de sterkere te zijn,
maar alleen zolang de mens bij Hem zijn toevlucht neemt.

De heilige kerkleraar Augustus heeft dat later zo omschreven:

Sinds de verzoeningsdood van Jezus is de duivel met een ketting gebonden.
Wie is nu bang voor een hond die aan een ketting ligt?
Het enige waarvoor we moeten oppassen is
niet binnen het bereik van die ketting te komen.
Dat betekent de gelegenheid tot zonde te vermijden.
                               
                               (Citaat van Augustinus bij J.Bots,
                               Een woord van God in mijn hart, Jaar B, blz. 249)

Maar juist in die mate dat je meent, zelf alles te kunnen bepalen
en God en zijn geboden naar je hand te kunnen zetten,
juist in die mate neemt ook je kracht af
om je buiten het bereik van de ketting te houden.

Gods tegenspeler is ontzettend geraffineerd en sterk
en zonder Gods hulp kan elke mens in de macht komen van die kwade geest.