Alle parochianen worden uitgenodigd voor de jaarlijkse clustermis, dit jaar op maandag 14-1 om 19.00 uur in Koningsbosch !

21e zo dh jaar A – Jan Toorops “Jeugd en Ouderdom”

21e zo dh jaar A – Jan Toorops “Jeugd en Ouderdom”

                                               Echt/ St.Joost/ Annakapel Gebroek, 27-8-17


Vandaag heb ik voor u een kopie meegebracht van een schilderij van Jan Toorop,
een van de belangrijkste beeldend kunstenaars van Nederland uit de periode 1880-1910.
Het schilderij heet “Jeugd en Ouderdom” en laat ons een jonge vrouw zien
en een oude man.
De jonge vrouw kijkt niet alleen recht vooruit,
maar wijst ook met haar hand vooruit.
Haar vingers zijn gespreid, alsof ze iets wil vastpakken.
Zij is vol energie en lijkt niet te kunnen wachten.

De oude man op de achtergrond daarentegen heeft de ogen gesloten.
Hij is aan het denken, misschien zelfs aan het bidden.
Zijn vele levensjaren hebben diepe rimpels achtergelaten in zijn gelaat.

Het feit dat hij een doek of kap om het hoofd draagt,  
duidt erop dat hij misschien een monnik is.

Zijn duim is nog dicht bij de wortel van zijn neus,
alsof hij die duim net een hele tijd ertegen aangedrukt heeft.
Dat herinnert ons aan een bekende houding van iemand die diep nadenkt.

Zijn wijsvinger is strak naar boven gericht,
hij wil naar God, de hemel of in elk geval naar waarachtige vreugde verwijzen.
Het is geen wijsvinger die beschuldigend op iemand wijst
en ook geen opgeheven wijsvingertje
dat velen van ons nog kennen van de vermaningen uit onze kindertijd.
Met wie van de twee personen wilt u zich identificeren:
met de actieve vrouw of met de wijze man?

Het feit dat het schilderij  “Jeugd en Ouderdom” heet,
schijnt op het eerste gezicht te suggereren,
dat activisme meer bij de jeugd hoort en wijsheid meer bij ouderdom.

Maar activisme en wijsheid zijn natuurlijke eigenschappen
van een bepaalde leeftijdsfase te noemen,
doen aan de werkelijkheid geen recht.

Ik ken zowel wijze jongeren als ook actieve ouderen,
maar niets van beiden is vanzelfsprekend.

De boodschap van het schilderij gaat dan ook verder.
Hier wordt niet een cliché weergegeven, zo in de zin van:
de jeugd is actief en de oudjes zijn wijs.
Neen, hier worden wij opgeroepen,
beide eigenschappen in ons leven te verenigen.

De kunstenaar Jan Toorop maakt ons dat op een eenvoudige,
maar tegelijkertijd geniale manier duidelijk:
De horizontale lijn van de uitgestrekte hand van de jonge vrouw
en de verticale lijn van de opgeheven wijsvinger van de oude man
vinden hun synthese in de diagonale lijnen
die hij over hun beide handen heen heeft getekend!

Met andere woorden:
Wie in deze wereld vooruit wil gaan
en tegelijkertijd aan God, de hemel en de blijvende waarden blijft denken,
die gaat net als een diagonale lijn op een dubbele manier vooruit:
naar voren én naar boven.

Dat is ook precies, waarom wij in het openingsgebed van deze zondag vragen:

God, … laat ons allen van harte doen wat Gij vraagt
en met verlangen uitzien naar wat Gij belooft,
zodat bij alle wisselvalligheden van dit leven
ons hart daar mag zijn waar de waarachtige vreugde is.